۱
کدام سیاره از همه به خورشید نزدیک‌تر است؟
- الف) عطارد
- ب) زمین
- ج) مریخ
- د) زهره
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: عطارد
۴۵ سوال نجوم و فضا با جواب
آسمان شب هزاران سال است که آدم‌ها را به پرسیدن وادار کرده. این صفحه سوال‌هایی از منظومهی شمسی و سیاره‌هایش، ماه و خورشیدگرفتگی، ستاره‌ها و کهکشان‌ها، مأموریت‌های فضایی و فضانوردان و کیهان‌شناسی دارد. بعضی را حتماً در مدرسه شنیده‌ای، مثل نزدیکترین سیاره به خورشید، و بعضی دیگر درباره‌ی سیاه‌چاله‌ها و تلسکوپ‌های جدید است. اگر شب‌ها به آسمان نگاه می‌کنی و می‌خواهی اطلاعاتت را محک بزنی، از سطح آسان شروع کن.
آخرین به‌روزرسانی:
زیر هر سوال روی «نمایش جواب» بزن تا پاسخ درست را ببینی.
سوالات آسان نجوم و فضا
۲
قمر طبیعی زمین چه نام دارد؟
- الف) تیتان
- ب) فوبوس
- ج) ماه
- د) یوروپا
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: ماه
۳
زمین از نظر فاصله از خورشید چندمین سیاره است؟
- الف) دوم
- ب) سوم
- ج) چهارم
- د) پنجم
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: سوم
۴
به گروه‌هایی از ستارگان که در آسمان شکل‌های خاصی می‌سازند چه می‌گویند؟
- الف) سحابی
- ب) صورت فلکی
- ج) کهکشان
- د) منظومه
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: صورت فلکی
۵
کدام جرم زیر سیاره نیست؟
- الف) اورانوس
- ب) مریخ
- ج) ماه
- د) زحل
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: ماه
۶
بزرگ‌ترین و پرجرم‌ترین سیاره منظومه شمسی کدام است؟
- الف) اورانوس
- ب) نپتون
- ج) زحل
- د) مشتری (برجیس)
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: مشتری (برجیس)
۷
نخستین فضانورد تاریخ که به مدار زمین پرواز کرد چه کسی بود؟
- الف) جان گلن
- ب) الکسی لئونوف
- ج) آلن شپرد
- د) یوری گاگارین
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: یوری گاگارین
۸
کدام پدیده نجومی زمانی رخ می‌دهد که ماه دقیقاً میان زمین و خورشید قرار می‌گیرد؟
- الف) خورشیدگرفتگی (کسوف)
- ب) گذر زهره
- ج) شفق قطبی
- د) ماه‌گرفتگی (خسوف)
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: خورشیدگرفتگی (کسوف)
۹
وقتی سایه زمین بر روی ماه می‌افتد چه پدیده نجومی پدید می‌آید؟
- الف) کسوف
- ب) ابرنواختر
- ج) خسوف (ماه‌گرفتگی)
- د) هلال ماه نو
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: خسوف (ماه‌گرفتگی)
۱۰
تلسکوپ فضایی پرآوازه‌ای که در سال ۱۹۹۰ به مدار زمین فرستاده شد چیست؟
- الف) جیمز وب
- ب) اسپیتزر
- ج) هابل
- د) کپلر
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: هابل
۱۱
ابرهای متراکم گاز و غبار کیهانی که زایشگاه ستارگان جدید هستند چه نام دارند؟
- الف) تپ‌اختر
- ب) کوتوله قهوه‌ای
- ج) سحابی
- د) کوازار
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: سحابی
۱۲
کدام دنباله‌دار مشهور تقریباً هر ۷۶ سال یک بار در آسمان زمین دیده می‌شود؟
- الف) دنباله‌دار هالی
- ب) دنباله‌دار هیل‌باپ
- ج) دنباله‌دار انکه
- د) دنباله‌دار شومیکر-لوی
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: دنباله‌دار هالی
۱۳
نیروی جاذبه بنیادینی که اجرام را در مدار خورشید نگه می‌دارد چیست؟
- الف) الکترومغناطیس
- ب) گرانش
- ج) نیروی هسته‌ای قوی
- د) فشار تابشی
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: گرانش
۱۴
کمربند سیارک‌ها در منظومه شمسی میان مدار کدام دو سیاره قرار گرفته است؟
- الف) زمین و مریخ
- ب) مریخ و مشتری
- ج) مشتری و زحل
- د) زحل و اورانوس
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: مریخ و مشتری
۱۵
کدام ستاره جهت قطب شمال جغرافیایی را در نیمکره شمالی آسمان نشان می‌دهد؟
- الف) شباهنگ
- ب) سهیل
- ج) ستاره قطبی یا جدی
- د) نسر واقع
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: ستاره قطبی یا جدی
۱۶
کدام سیاره منظومه شمسی انحراف محوری نزدیک به ۹۰ درجه دارد و به پهلو می‌چرخد؟
- الف) مشتری
- ب) زهره
- ج) مریخ
- د) اورانوس
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: اورانوس
۱۷
مدار معینی در فضا به دور خورشید که شرایط برای وجود آب مایع فراهم است چیست؟
- الف) کمربند کویپر
- ب) ابر اورت
- ج) مدار زمین‌آهنگ
- د) کمربند حیات یا زیست‌پذیر
نمایش جوابآسان
پاسخ درست: کمربند حیات یا زیست‌پذیر
سوالات متوسط نجوم و فضا
۱۸
مأموریت کاسینی–هویگنس برای بررسی کدام سیاره انجام شد؟
- الف) زحل
- ب) زهره
- ج) اورانوس
- د) نپتون
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: زحل
۱۹
کدام گروه فقط از سیارات سنگی تشکیل شده است؟
- الف) عطارد، زهره، زمین، مریخ
- ب) مشتری، زحل، اورانوس، نپتون
- ج) زمین، مریخ، مشتری، زحل
- د) زهره، زمین، مشتری، نپتون
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: عطارد، زهره، زمین، مریخ
۲۰
نخستین زنی که به فضا رفت چه کسی بود؟
- الف) سالی راید
- ب) والنتینا ترشکووا
- ج) سوتلانا ساویتسکایا
- د) پگی ویتسون
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: والنتینا ترشکووا
۲۱
سن تقریبی خورشید چند سال است؟
- الف) ۴٫۶ میلیارد سال
- ب) ۱٫۵ میلیارد سال
- ج) ۱۳٫۸ میلیارد سال
- د) ۱۰ میلیارد سال
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: ۴٫۶ میلیارد سال
۲۲
رنگ سرخ سطح مریخ بیشتر ناشی از کدام ماده است؟
- الف) ذغال
- ب) اکسید آهن
- ج) اکسید مس
- د) گوگرد
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: اکسید آهن
۲۳
سیاهچاله کلان‌جرم مستقر در مرکز کهکشان راه شیری با چه عنوانی شناخته می‌شود؟
- الف) ماکیان X-۱
- ب) آندرومدا پرایم
- ج) کمان ای* (*Sagittarius A)
- د) M۸۷*
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: کمان ای* (*Sagittarius A)
۲۴
نخستین تصویر مستقیم از مرز تاریک پیرامون یک سیاهچاله در کهکشان M۸۷ توسط کدام شبکه رصدی ثبت شد؟
- الف) تلسکوپ جیمز وب
- ب) رصدخانه کک
- ج) تلسکوپ افق رویداد (EHT)
- د) تداخل‌سنج آلما
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: تلسکوپ افق رویداد (EHT)
۲۵
عامل ناشناخته‌ای که باعث شتاب گرفتن انبساط جهان در مقیاس کیهانی می‌شود چیست؟
- الف) میدان مغناطیسی کهکشانی
- ب) امواج گرانشی اولیه
- ج) ماده تاریک
- د) انرژی تاریک
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: انرژی تاریک
۲۶
حد جرمی چاندراسخار برای پایداری کوتوله‌های سفید تقریباً چند برابر جرم خورشید است؟
- الف) ۳ برابر جرم خورشید
- ب) ۰.۵ برابر جرم خورشید
- ج) ۱.۴ برابر جرم خورشید
- د) ۱۰ برابر جرم خورشید
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: ۱.۴ برابر جرم خورشید
۲۷
ناحیه کمربند دیسک‌مانند از اجرام یخی فراتر از مدار نپتون چه نام دارد؟
- الف) کمربند کویپر
- ب) ابر اورت
- ج) حلقه هیل
- د) کمربند ون آلن
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: کمربند کویپر
۲۸
کدام سیاره منظومه شمسی سریع‌ترین چرخش به دور خود (شبانه‌روز حدود ۱۰ ساعته) را دارد؟
- الف) زمین
- ب) عطارد
- ج) مشتری
- د) زهره
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: مشتری
۲۹
پروژه آپولو ۱۱ متعلق به کدام سازمان فضایی بود که انسان را به ماه رساند؟
- الف) آژانس فضایی اروپا
- ب) سازمان فضایی روسیه
- ج) اسپیس‌ایکس
- د) ناسا (NASA)
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: ناسا (NASA)
۳۰
مریخ‌نورد پیشرفته ناسا که در سال ۲۰۲۱ همراه با بالگرد نبوغ بر مریخ فرود آمد چیست؟
- الف) پشتکار یا پرسویرنس
- ب) کنجکاوی یا کیوریاسیتی
- ج) فرصت یا آپورچونیتی
- د) روح یا اسپریت
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: پشتکار یا پرسویرنس
۳۱
سیاهچاله کلان‌جرم در مرکز کهکشان راه شیری با کدام نام علمی شناخته می‌شود؟
- الف) کمان ای* یا رادیوسورس
- ب) سیگنوس ایکس یک
- ج) مسیر هشتاد و هفت
- د) ام هشتاد و یک
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: کمان ای* یا رادیوسورس
۳۲
تابش پس‌زمینه کیهانی مایکروویو بازمانده کدام رویداد بنیادین در آغاز جهان است؟
- الف) انفجار ابرنواختر اول
- ب) مهبانگ یا بیگ بنگ
- ج) تشکیل کهکشان اول
- د) فروپاشی سیاهچاله
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: مهبانگ یا بیگ بنگ
۳۳
کدام دو قمر کوچک و نامنظم مانند سیارک به دور سیاره مریخ گردش می‌کنند؟
- الف) تایتان و انسلادوس
- ب) یو و اروپا
- ج) فوبوس و دیموس
- د) اوبرون و تیتانیا
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: فوبوس و دیموس
۳۴
کدام سیاهچاله کلان‌جرم در سال ۲۰۱۹ برای نخستین بار توسط تلسکوپ افق رویداد تصویربرداری شد؟
- الف) سیگنوس ایکس یک
- ب) کمان ای*
- ج) آندرومدا سیاهچاله
- د) سیاهچاله کهکشان ام هشتاد و هفت
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: سیاهچاله کهکشان ام هشتاد و هفت
۳۵
سرعت فرار لازم برای گریز کامل یک فضاپیما از گرانش سطح کره زمین چقدر است؟
- الف) حدود ۵ کیلومتر بر ثانیه
- ب) حدود ۸ کیلومتر بر ثانیه
- ج) حدود ۲۰ کیلومتر بر ثانیه
- د) حدود ۱۱.۲ کیلومتر بر ثانیه
نمایش جوابمتوسط
پاسخ درست: حدود ۱۱.۲ کیلومتر بر ثانیه
سوالات سخت نجوم و فضا
۳۶
نخستین ماهواره مصنوعی زمین که در سال ۱۹۵۷ پرتاب شد چه نام داشت؟
- الف) اسپوتنیک ۱
- ب) وستوک ۱
- ج) آپولو ۱۱
- د) ونرا ۱
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: اسپوتنیک ۱
۳۷
نظریه خورشیدمرکزی منظومه شمسی را چه کسی مطرح کرد؟
- الف) گالیله
- ب) کوپرنیک
- ج) بطلمیوس
- د) کپلر
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: کوپرنیک
۳۸
فضاپیمای وویجر ۱ در کدام سال پرتاب شد؟
- الف) ۱۹۸۹
- ب) ۱۹۸۱
- ج) ۱۹۷۷
- د) ۱۹۶۹
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: ۱۹۷۷
۳۹
فضانوردان در ایستگاه فضایی بین‌المللی چرا شناور به نظر می‌رسند؟
- الف) گرانش آنجا صفر است
- ب) از زمین بسیار دور شده‌اند
- ج) هوای آنجا بسیار رقیق است
- د) در سقوط آزاد دور زمین‌اند
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: در سقوط آزاد دور زمین‌اند
۴۰
نخستین مرحله از زنجیره همجوشی هسته‌ای p-p در مرکز خورشید چه واکنشی است؟
- الف) تبدیل دو پروتون به دوتریوم
- ب) واکنش کربن با نیتروژن
- ج) شکافت هسته بریلیوم
- د) تبدیل دوتریوم به هلیوم-۴
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: تبدیل دو پروتون به دوتریوم
۴۱
چرخه CNO (کربن-نیتروژن-اکسیژن) در کدام دسته از ستارگان سازوکار اصلی تولید انرژی است؟
- الف) کوتوله‌های سرخ کم‌جرم
- ب) ستارگان نوترونی تکامل‌یافته
- ج) ستارگان پرجرم‌تر از خورشید
- د) کوتوله‌های قهوه‌ای نارس
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: ستارگان پرجرم‌تر از خورشید
۴۲
کدام ساختارهای باقیمانده از ابرنواختر توسط فشار تباهیدگی نوترون‌ها در برابر رمبش پایدار می‌مانند؟
- الف) ستاره‌های نوترونی
- ب) سیاه‌چاله‌های کر
- ج) غول‌های شاخه افقی
- د) کوتوله‌های سفید هلیومی
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: ستاره‌های نوترونی
۴۳
کدام فوتون‌های پرانرژی کوتاه‌ترین و پرقدرت‌ترین انفجارهای پرتو در کیهان را رقم می‌زنند؟
- الف) انفجارهای پرتوی گاما (GRB)
- ب) فوران‌های مایکروویو ماژلانی
- ج) پالس‌های رادیویی سریع فرار
- د) انفجارهای اشعه ایکس آرام
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: انفجارهای پرتوی گاما (GRB)
۴۴
کدام مأموریت ژاپنی در سال ۲۰۱۰ برای نخستین بار نمونه‌هایی از سطح سیارک ایتوکاوا آورد؟
- الف) چانگ ای
- ب) هایابوسا یک
- ج) اسمارتی وان
- د) اکتسسوکی
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: هایابوسا یک
۴۵
کدام متغیرهای دلپذیر در اخترفیزیک با رابطه دوره-درخشندگی برای سنجش فاصله‌ها به کار می‌روند؟
- الف) متغیرهای میرا
- ب) ستارگان تی ثوری
- ج) متغیرهای قیفاووسی
- د) تپ‌اخترهای میلی‌ثانیه‌ای
نمایش جوابسخت
پاسخ درست: متغیرهای قیفاووسی
سوالات متداول
منظومهی شمسی چند سیاره دارد؟
هشت سیاره: عطارد، زهره، زمین، مریخ، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون. پلوتون از سال ۲۰۰۶ در دسته‌ی سیاره‌های کوتوله قرار گرفت.
نزدیکترین سیاره به خورشید کدام است؟
عطارد؛ کوچکترین سیارهی منظومهی شمسی هم هست و یک سال آن حدود ۸۸ روز زمینی طول میکشد.